GOMOLAVA

Gomolava je svetski poznat arheološki lokalitet na obodu Hrtkovaca na levoj obali reke Save, koji bogatstvom raznovrsnih nalaza, kroz nekoliko različitih arheoloških slojeva, svedoči o životu ljudi na ovim prostorima još od praistorijskog doba. Krajem XIX veka na ovom prostoru je prikupljen prvi arheološki materijal, da bi 1904. godine bila obavljena prva stručna iskopavanja.

Zbog veoma povoljnog geografskog položaja i izuzetno dobrih veza sa ostalim regijama, Gomolava je nekoliko hiljada godina bila važan centar za Podunavlje, Karpatski basen i jugoistočnu Evropu.

U podnožju Gomolave otkrivena je i velika rimska nekropola, a o boravku Rimljana na ovim prostorima svedoče i Vile rustike. Najveći deo pronađenog arheološkog materijala nalazi se u Vojvođanskom muzeju u Novom Sadu, a manji deo je izložen u Zavičajnom muzeju u Rumi.

I pored toga što je pod zaštitom države kao arheološko nalazište od izuzetnog značaja, ugrožen rekom Savom koja ga spira, Gomolava je „grad koji nestaje”.

BASIJANA

Basijana je arheološko nalazište iz rimskog doba koje se nalazi pored puta, na prilazu selu Donji Petrovci iz pravca Rume. Reč je o rimskom utvrđenju, koje se proširilo u gradsko naselje, najveće u Sremu posle drevnog Sirmijuma. Nažalost, Basijana je nedovoljno istražen lokalitet tako da je njena konfiguracija vidljiva jedino iz vazduha.

ADŽINE NJIVE

Novi arheološki lokalitet „Adžine njive Brajkovo 2“ u ataru sela Klenak, koji svedoči o poslednjih osam hiljada godina života na ovim prostorima, nedavno je predstavljen.

Na konferenciji za medije u prostorijama mesne zajednice u Klenku ispred Zavičajnog muzeja Ruma prisustvovali su direktorka Branislava Konjević i Uroš Nikolić, kustos arheolog koji učestvuje u istraživanjima na terenu.

Na samom lokalitetu su potvrđeni nalazi iz skoro svih epoha ljudskog života na našem prostoru, i to na neverovatnih 56.000 kvadratnih metara, koji predstavljaju jedno od najvećih iskopavanja u istoriji srpske arheologije.

Istražene su celine iz mlađeg kamenog doba, bakarnog i gvozdenog doba, keltske i rimske civilizacije, slovenskih plemena, srednjovekovnih država, sve do današnjih dana.

Iskopavanja na novom lokalitetu se obavljaju u sklopu zaštitnih arheoloških radova na trasi budućeg auto-puta Loznica – Ruma. U saradnji „Koridora Srbije“, AZVIRT Srbija, Arheološkog instituta u Beogradu, Zavoda za zaštitu spomenika kulture Sremska Mitrovica i Zavičajnog muzeja Ruma, iskopavanja su do sada pružila fascinantne i u pojedinim slučajevima jedinstvene nalaze, o kojima su na konferenciji za medije govorili dr Miroslav Kočić iz Arheološkog instituta.