U sred samog centra grada 1975. godine podignut je Spomenik revolucije koji je rad arhitekata Svete Daviča i Miše Davida, čija zamisao nikada nije bila sprovedena do samog kraja.
Ceo ovaj prostor je oblikovan forum na kojem se odvijaju razne aktivnosti, svečanosti i skupovi. Na mestu gde se nalazi današnji spomenik sredinom XX veka bila je velika zelena površina.
Prostor oko spomenika je, najpre, bio oblikovan u vidu amfiteatra od betonskih elemenata i crvene osnove, koji je predstavljao antički period.
Preuređenjem centra grada pre nekoliko godina, došlo je i do promene izgleda, pa samim tim taj deo amfiteatra više ne postoji i sada je gradski trg manifestacionog tipa po uzoru na većinu gradova.
Od prvobitnog izgleda spomenika ostalo je sedam formi u metalu u obliku džinovskih truba, koje asociraju na 7 Vojvođanskih brigada i pozicionirane su prema mestu nastanka, tri su okrenute ka Fruškoj gori, a četiri ka Bosni. Međutim ima i drugih tumačenja, kao što su poziv na ustanak i na juriš, ali isto tako i na smiraj dana.
Spomen prostor kod spomenika Revolucije, prvobitno je oblikovan od betonskih elemenata i crvene opeke, a nad njim se nalazi sedam metalnih formi. Rog, odnosno truba, simbol su poziva na ustanak ili juriš, čime je opravdan i naziv spomenika.
SPOMENIK ŽARKU MILADINOVIĆU
Spomenik Žarku Miladinoviću nalazi se ispred Glavne rumske pošte i podignut je u čast Rumljanina koji je svojevremeno bio Ministar pošte i telegrafa u vladi Nikole Pašića.
Reč je o prvaku rumskih radikala u čijoj kući u Glavnoj gradskoj ulici je 24. novembra 1918. godine održan narodni zbor na kojem je odlučeno da se Srem pripoji Srbiji.
SPOMENIK ,,KIPOVI“
Spomenik Kipovi se nalazi kraj magistralnog puta M-21 između Rume i Iriga. Podigli su ga građani Rume u znak zahvalnosti što se kuga koja je u Sremu vladala 1795/96 godine, i bukvalno prepolovila stanovništvo Iriga, nije proširila i na njihov grad.
Kipovi se nalaze na mestu na kojem su bile organizovane vojne straže (sanitarni kordon) koje su sprečavale izlazak ljudi iz zaraženog područja.
Kao takav, predstavlja jedan od retkih spomenika zdravstvene kulture u ovom delu Evrope. Spomenik se nalazi sa leve i desne strane puta Ruma-Irig.
Od Rume je udaljen 4 kilometra, a od Iriga 7 kilometara. Glavna, odnosno, veća grupa nalazi se idući od Rume prema Irigu sa leve strane, a sporedna tj. manja, sa desne strane puta. Objekat sa leve strane puta ima oblik baroknog rimokatoličkog oltara, dok je objekat sa desne strane puta u obliku prostih stubova čija je osnova kružna. Na vrhu veće grupe nalazi se razapet Isus Hrist, a ispod njega figure Sv. Roka i Sv. Sebastijana.
Kipovi su poslednji put bili renovirani 1937. godine i bili su u veoma lošem stanju. Septembra 2011. godine počela je obnova ovog jedinstvenog spomenika.
Sredstva za obnovu obezbedio je Pokrajinski sekretarijat za kulturu i Rotari klub Ruma. Kako bi se sačuvao prvobitni izgled, Zavod za zaštitu spomenika kulture Srem obezbedio je uslove za obavljanje radova. Danas spomenik može da se pohvali svojim novim izgledom i može biti atraktivna turistička ponuda.
SPOMENIK ,,DECA S KNJIGOM“
Spomenik „Deca s knjigom“ nalazi se u Malom parku u Rumi i delo je vajarke i medaljerke Slavke Petrović Sredović (1907– 1978).
Spomenik koji predstavlja grupu dece udubljenu u čitanje knjige. Otkupljen je 1955. godine, posle Slavkine prve posleratne izložbe održane upravo u Rumi, u prostorijama Gradske biblioteke.
Slavka Petrović Sredović je tokom svoje umetničke karijere učestvovala na mnogobrojnim izložbama u zemlji i inostranstvu.
Spomenik Jovanu Jovanoviću Zmaju je prvi spomenik na ovim prostorima i podignut je 1911. godine prvi put.
SPOMENIK JOVANU JOVANOVIĆU ZMAJU
Spomenik „Jovanu Jovanoviću Zmaju” ispred istoimene škole – Sedаm godinа posle smrti čuvenog pesnikа Jovаnа Jovаnovićа Zmаjа, Srpskа ženskа dobrotvornа zаdrugа u Rumi je pokrenulа аkciju zа podizаnje njegovog spomenikа.
Ceo ovaj prostor je oblikovan forum na kojem se odvijaju razne aktivnosti, svečanosti i skupovi. Na mestu gde se nalazi današnji spomenik sredinom XX veka bila je velika zelena površina.
Inicijаtor ove аkcije je bilа Milenа Milаdinović imajući u vidu činjenicu da je poznati pesnik rado boravio u našem gradu. Zа sаmo osаm meseci, od mаrtа do oktobrа 1911. godine sаkupnjenа su potrebnа sredstvа i podignut je spomenik. Bistu (poprsje) pesnikа je izrаdio beogrаdski vаjаr Đorđe Jovаnović, redovni člаn SANU.
Bronzаnа bistа je postаvljenа nа mermerno postolje u čijem podnožju je isklesаnа lirа, lovorovа grаnа i venаc u kome je buket ružа kаo uspomenа nа Zmаjeve Đuliće. U vrhu postoljа, neposredno ispod biste uklesаno je pesnikovo ime i godinа rođenjа i smrti: „ČIKA JOVA ZMAJ 1833 – 1904”, а ispod ovog nаtpisа uklesаn je tekst: „SVOM OMILJENOM PESNIKU ZAHVALNE SRPKINJE”.
Spomenik je postаvljen ispred Srpske škole, dаnаs OŠ „Zmаj Jovа Jovаnović”, а svečаno je otkriven 23. oktobrа 1911. godine. Bio je to prvi spomenik podignut čuvenom pesniku, ne rаčunаvši onаj nа njegovom grobu u Sremskoj Kаmenici. Tokom Prvog svetskog rаtа spomenik su srušili i sklonili mаđаrski vojnici. Posle rаtа ponovo je postаvljen nа isto mesto.
U Drugom svetskom rаtu ustаše su ponovo uklonile spomenik i on je nestаo bez trаgа. Nаjzаd 1951. godine izrаđen je novi spomenik koji i dаnаs krаsi plаto ispred Zmаjeve škole. On je rаđen po uzoru nа stаri spomenik.
Svečаno je otkriven 3. junа 1951. godine, što se vidi iz nаtpisа nа njemu: „OBNOVILI GRADSKI NARODNI ODBOR I ORGANIZACIJA NARODNOG FRONTA – RUME 3. VI 1951. GOD.” Premа sećаnjimа profesorа Đorđа Arsenićа urаdio gа je vаjаr Ilijа Kolаrević, koji je bio učenik Đorđа Jovаnovićа.
SPOMENIK “AVIONSKO KRILO”
Spomenik u vidu avionskog krila nalazi se izvan naselja, u produžetku ulice Vladimira nazora, na mestu
gde je prvom polovinom 1945. godine bio ratni aerodrum, sa koga su pred kraj Drugog svetskog rata,
poletali avioni koji su učestvovali u proboju Sremskog fronta.
Ceo ovaj prostor je oblikovan forum na kojem se odvijaju razne aktivnosti, svečanosti i skupovi. Na mestu gde se nalazi današnji spomenik sredinom XX veka bila je velika zelena površina.
Spomenik je podignut desetak godina posle završetka drugog svetskog rata.
Takođe, spomenik čuva i uspomenu na prvu pilotsku školu u Srbiji koja je radila od 1948. do 1954. godine na ovom aerodrumu. Prilikom obeležavanja pet decenija od otvaranja pilotske škole na spomenik je postavljena spomen ploča ovoj školi.
RUMSKI VAŠAR
Rumski vašar danas predstavlja svojevrstan brend naše opštine. Sam početak održavanja vašara datira od 1747. godine, kroz privilegiju koju je gradu dala carica Marija Terezija.
Ovom privilegijom ustanovljena su četiri datuma održavanja vašara, da bi se posle Drugog svetskog rata uvela praksa da se ova manifestacija održava svakog meseca. Svakog trećeg u mesecu, dolaze ljudi iz svih krajeva Srbije i okruženja da prodaju ili kupuju, ili tek da osete tu čuvenu vašarsku atmosferu.
Vašarištem često prodefiluje oko 30.000 ljudi, što znači da bude skoro dve Rume u jednoj. Vašar nudi jedinstven vid zabave, prijemčiv za široke narodne mase, a na njemu se nudi bukvalno sve, od igle do lokomotive, ljudi dolaze da kupuju i prodaju konje, stoku, poljoprivredne mašine, opremu za lov i ribolov, kvalitetna kožna sedla, sadnice voća, semena povrća, baštenske garniture, burad za vino i rakiju, cveće. Rumski vašar je jedan od najjačih vašara tog tipa u Evropi.
Vašar je vekovni simbol Rume koji je u poslednje vreme, na račun velikog interesovanja prodavaca i kupaca iz naše i okolnih zemalja, proširio svoje trajanje na dva dana, 2. i 3. u mesecu.
Organizator je JP „Komunalac“, Ruma.
STARO VAŠARIŠTE
Spomenik rumskom vašaru nalazi se na istočnom kraju naselja, na ledini gde se održava vašar. Postavljen je 2007. godine povodom 260 godina rumskog vašara. Spomenik, kao omaž vašaru, izrađen je u vidu animalističke figuralne kompozicije.
Skulptura konja izvedena u poliesteru, svojom belom bojom i visinom privlači pažnju i iz daljine „upada u oči“. Samo postolje na kome se nalazi skulptura visoko je oko 2 metra, a konj je prikazan u prirodnoj veličini.
Na postolju se nalaze ploče sa godinom kada je održan prvi vašar (1747.) i godinom kada je spomenik podignut, a na ploči između njih stoji natpis „260 godina rumskog vašara“.
Vašar je za Rumu imao veliki značaj. Odmah po osnivanju grad je dobio dozvolu održavanja vašara (sajamska privilegija) od carice Marije Terezije. Zahvaljujući tome, kao i svom izvanredno povoljnom geografskom položaju (na granici dva velika carstva, raskrsnica važnih puteva i blizina većih gradskih centara) Ruma se velikom brzinom razvila od malog novoustanovljenog naselja do značajnog regionalnog centra.
Naredna dva veka vašar je ostao važan faktor u privrednom razvoju grada. Danas on nije samo trgovinska manifestacija nego i svojevrsni brend grada.
Nadaleko je poznat po robi, različitim vrstama zanatskih proizvoda i sadržajima koje nudi. Svakog trećeg u mesecu, kada se održava, Rumu pohodi masa trgovaca, zanatlija, kupaca, nakupaca i pustolova iz cele zemlje i „ex Yu“ regiona. Kuriozitet je da i pored svoje vremešnosti, a broji preko 270 godina, ne gubi privlačnost.
45° PARALELA
Ruma, grad u srcu Srema, ponosno nosi epitet mesta kroz koje prolazi 45. geografska paralela – zamišljena linija koja spaja pola puta između Ekvatora i Severnog pola. Iako na prvi pogled deluje kao apstraktan podatak iz atlasa, za Rumljane ova činjenica ima dublje značenje i služi kao inspiracija za tvrdnju: „Ruma je centar sveta!“
I zaista, kada se bolje razmisli, ova tvrdnja nije bez osnova. Geografija je Rumi, kako Rumljani vole da kažu, „išla naruku“. Sam položaj grada na 45. paraleli svrstava ga među odabrana mesta na planeti koja dele severnu hemisferu na savršena dva dela. Isto toliko ste udaljeni i od hladnoća Arktika kao i od vreline ekvatorskog pojasa. To mesto idealne ravnoteže, kako u klimi, tako i u geografiji, daje ovom sremskom gradiću određenu dozu simbolike.
Na toj zamišljenoj liniji, Ruma deli prostor sa brojnim poznatim mestima širom sveta – od Bordoa u Francuskoj, pa sve do severnih obala Italije, Rumunije, pa čak i do delova Mongolije i Kanade. Sva ta mesta imaju nešto zajedničko – blagu klimu, plodne zemlje i povoljne uslove za život, što nije slučajno. Nije ni čudo što se Ruma razvijala kao važan poljoprivredni, trgovinski, zanatski i saobraćajni centar kroz vekove.
Rumljani sa ponosom ističu ovu geografsku posebnost. Neki će reći da se baš zbog toga kod njih oseća specifična energija – mesto gde se susreću sever i jug, istok i zapad.
Zato Ruma nije samo grad prošlosti, sa bogatim kulturno-istorijskim nasleđem, već i grad sa geografskim pečatom koji ga stavlja na svetsku kartu na poseban način.
Bilo da ste turista, geograf, putnik ili slučajni prolaznik – kada stanete na 45. paralelu u Rumi, možda nećete osetiti pomeranje sveta, ali ćete zasigurno osetiti nešto posebno: ponos jednog grada koji zna gde stoji – tačno na sredini svega.
